POLSKIE TRADYCJE BOŻONARODZENIOWE –
Święta Bożego Narodzenia to dla wielu Polaków czas pełen radości i rodzinnych spotkań. W Polsce mamy wiele pięknych zwyczajów, dzięki którym ten okres jest tak wyjątkowy.
Najbardziej popularne to:
odświętnie ubrana choinka
śpiewania kolęd
potrawy wigilijne
sianko pod obrusem
dzielenie się opłatkiem
zostawianie pustego miejsca przy stole dla niespodziewanego gościa
śpiewanie kolęd
Tradycyjne potrawy wigilijne
Według tradycji na stole powinno znaleźć się 12 potraw, które symbolizują 12 apostołów, a do stołu powinniśmy zasiadać wraz z pojawieniem się na niebie pierwszej gwiazdki.
Do tradycyjnych potraw wigilijnych należą:
- zupa grzybową lub barszcz z uszkami
- pierogi z kapustą i grzybami
- karp i inne ryby
- kompot z suszu,
- kapusta z grochem lub grzybami,
- makowiec,
- kutia
Sianko pod obrusem
Kolejną polską tradycją bożonarodzeniową jest umieszczanie sianka pod obrusem na wigilijnym stole. Sianko symbolizuje ubóstwo, w jakim przyszedł na świat Jezus. Według tradycji ma to przynieść dobrobyt dla domowników. W niektórych regionach Polski zwyczajem jest wyciąganie źdźbła siana spod obrusa – im dłuższe źdźbło, tym większa pomyślność w kolejnym roku.
Dzielenie się opłatkiem. Jednym z bardziej znanych polskich zwyczajów bożonarodzeniowych jest składanie sobie życzeń i łamanie się opłatkiem podczas wieczerzy wigilijnej. Co ciekawe, zwyczaj ten obchodzony jest także w innych krajach, m.in. w Czechach, na Litwie, Słowacji czy we Włoszech. Tradycja nawiązuje do ewangelicznego dzielenia się przez Jezusa chlebem wraz z jego uczniami. Obecnie dzielenie się opłatkiem jest oznaką miłości, pojednania i przebaczenia win.
Puste miejsce przy stole. Ciekawym zwyczajem bożonarodzeniowym w Polsce jest pozostawienie pustego miejsca przy stole dla niespodziewanego gościa. W wigilijny wieczór nikt nie powinien być głodny i samotny, czego symbolem jest właśnie puste miejsce z gotowym nakryciem. Tradycja ta nawiązuje do biblijnej wędrówki Marii i Józefa z małym Jezusem, przed którymi wszyscy zamykali drzwi, gdy szukali oni schronienia.
Wyczekiwanie pierwszej gwiazdki. W wieczór wigilijny wyczekujemy pierwszej gwiazdki będącej symbolem Gwiazdy Betlejemskiej, która wskazywała Trzem Królom drogę do nowonarodzonego Jezusa. Zgodnie z tradycją dopiero po pojawieniu się na niebie pierwszej gwiazdy możemy zasiąść do wigilijnej kolacji, a następnie otworzyć prezenty. Ujrzenie gwiazdy nie zawsze jest jednak możliwe (na przykład ze względu na zachmurzone niebo), dlatego jej wyczekiwanie ma głównie znaczenie symboliczne i stanowi atrakcję dla najmłodszych.
Prezenty. W wigilię Bożego Narodzenia wielu Polaków obdarowuje się prezentami. Dawniej były to drobne upominki, a obecnie często jest to okazja do wręczenia najbliższym większego podarunku. W zależności od regionu mówi się, że prezenty w ten dzień przynosi Święty Mikołaj, Gwiazdor, Aniołek, Gwiazdka, Dziadek Mróz lub Dzieciątko.
Ubieranie choinki. Ubieranie choinki, jakie jest nam obecnie znane, to tradycja, która przybyła do nas Zachodu. Dawniej Polacy na święta przybijali do drzwi jodłowe gałązki albo podwieszali pod sufitem czubek jodły, świerka lub sosnową gałąź (tzw. podłaźnik). Z czasem forma się zmieniła, jednak symbolika pozostała taka sama – zielone drzewko oznacza urodzaj, zdrowie i pomyślność w kolejnym roku. Tradycyjnie choinkę ubieramy w wigilię Bożego Narodzenia, choć obecnie wielu Polaków robi to wcześniej.
Najbardziej popularne kolędy to:
- “Cicha noc”,
- „Lulajże Jezuniu”,
- “Wśród nocnej ciszy”,
- „Bóg się rodzi”,
- “Dzisiaj w Betlejem”,
- “Przybieżeli do Betlejem”.
Z okazji zbliżających się Świąt Bożego Narodzenia życzymy wszystkim aby były radosne, w gronie najbliższej rodzinny i pełne tradycji.
Szkolne Bibliotekarki