Międzynarodowy Dzień Bez Przemocy 2026
W tym Międzynarodowym Dniu Bez Przemocy oddajemy hołd niezwykłemu życiu i dziedzictwu Mahatmy Gandhiego.
Przez całe swoje życie Gandhi dawał przykład, jak dokonywać głębokich i trwałych zmian, pozostając wiernym zasadom pokoju.
Mahatma Gandhi wierzył, że stosowanie przemocy w celu stworzenia pokojowego społeczeństwa jest działaniem nieracjonalnym oraz że mieszkańcy i mieszkanki Indii nie powinni okazywać nienawiści w walce o wolność od kolonializmu. O społeczne i polityczne należy dopominać się drogą pokojową, co nie oznacza bierności, ignorowania konfliktu czy też „chowania głowy w piasek”.
Kluczowa w teorii unikania przemocy zasada mówi, że władza rządzących zależy od zgody społeczeństwa. Stosując bierny opór, obywatele i obywatelki jasno dają do zrozumienia, że nie akceptują działań władzy i nie godzą się na współpracę. W praktyce swoją niezgodę można okazywać np. poprzez organizację pokojowych demonstracji (marsze, czuwania, blokady), pisanie petycji, bojkot, obywatelskie nieposłuszeństwo, zwracanie odznaczeń, rezygnację ze stanowisk.
W Polsce przykładem działań non-violence było np. noszenie po ogłoszeniu stanu wojennego czarnych wstążeczek, oporników, plakietek „Solidarności”. Wcześniejszym przykładem może być okres żałoby narodowej po powstaniu styczniowym, kiedy ubierano się – wbrew panującej modzie – na czarno. Władze carskie bezskutecznie próbowały tego zakazać. Urzędnikom nakazano, by nie załatwiali spraw petentek przychodzących w czarnym ubraniu.
W obecnych czasach narastających podziałów, napięć i konfliktów przesłanie Gandhiego wybrzmiewa dziś z nową siłą.
Ludzie cierpią, ubóstwo i nierówności pogłębiają podziały między tymi, którzy mają, a tymi, którym wiele brakuje. A same fundamenty pokoju i rozwoju – Karta Narodów Zjednoczonych, prawa człowieka, prawo międzynarodowe, dyplomacja i dialog – są ignorowane i bezkarnie lekceważone.
W tych pełnych napięcia czasach przywołajmy odwagę, empatię, godność i poczucie człowieczeństwa, które przez całe życie uosabiał Gandhi.
Pracujmy na rzecz przezwyciężania podziałów poprzez autentyczny dialog i dyplomację, położenia kresu cierpieniu oraz budowania pokojowego świata bez przemocy.